Lezing van Hedwig van der Horst op dinsdag 26 april te Doetinchem.

Waaraan kun je een zieke vogel herkennen.
Het is belangrijk om bij vogels goed op hun houding en gedrag te letten. Dit omdat kromsnavels van nature prooidieren zijn. Roofvogels en andere roofdieren zoeken dieren uit die zwakker zijn dan de rest omdat ze daarbij zelf het minste gevaar lopen. Een gezonde ara proberen te pakken kan voor een roofvogel namelijk ook betekenen dat hij zelf slachtoffer word.
Daarom zal een kromsnavel alleen als het echt niet anders kan laten zien dat hij ziek is. Wat belangrijk is om te weten is hoe gedraagt je vogel zich normaal gesproken. Hoe zit hij op stok, hoe ziet de ontlasting er normaal gesproken uit, hoe staan de veren en wat is zijn gewicht. Als je vogel van het normale afwijkt kan er zeker wat aan de hand zijn.
Uit het gewicht kun je eigenlijk al een heleboel halen. Weeg je vogel daarom een aantal keren zodat je weet wat het normale gewicht voor je vogel is. Zie je dat je vogel zich anders gedraagt dan normaal gesproken weeg hem dan weer. Is je vogel flink afgevallen dan is er hoogst waarschijnlijk wat aan de hand. Het wegen van een kromsnavel kun je al heel simpel doen met een keuken weegschaal en daarop een plastic bak dat je even kan afsluiten.
De ontlasting van een kromsnavel is normaal gesproken wormvormig met daarboven op een wit ‘flapje’. Dit flapje is de urine. Is de urine waterig en licht het niet mooi op de ontlasting dan kan er wat aan de hand zijn, bijvoorbeeld stress of een nierprobleem. Let er daarbij goed op of dit aanhoud en of de vogel veel drinkt. Zo ja, trek dan aan de bel.
De ontlasting is bij een kromsnavel normaal gesproken elke keer gelijk van kleur (bij het geven van hetzelfde voer). Mocht de kleur erg donker tegen zwart aan, of zwart dan eet je vogel waarschijnlijk niet of te weinig. Dit komt door het gal. Wij mensen hebben een galblaas dat gal kan opslaan. Kromsnavels hebben dit niet. Het gal word bij beetjes afgegeven aan de maag. Mocht de maag verder geen voedsel hebben om te verwerken dan komt dus alleen het gal mee naar buiten, wat zwart van kleur is. Een vogel op het eindstadium van verhongering zal in de darmen gaan bloeden. Heeft de vogel daarom zwarte ontlasting, ga dan naar een vogelarts !!!. (De kleur kun je goed bekijken door het uit te vegen op een wit stuk papier).
Als de urine van de vogel waterig is en echt geel van kleur dan kan de vogel geelzucht hebben. Ook hierbij is het belangrijk om direct contact op te nemen met een vogelarts !

Dus punten die belangrijk zijn om naar te kijken zijn: Het gewicht, de ontlasting, is de vogel actief, kijkt hij je met beide ogen aan en hoe staan de veren.

Bij Hedwig van der Horst is het mogelijk om ontlasting op te sturen. Dit doe je als volgt:
Zet de vogel apart, bijvoorbeeld in een ttkooi. Zet hierbij geen water of eten omdat dit in de ontlasting kan komen wat een vertekend beeld kan geven. Zorg ervoor dat de vogel op een stok zit. Leg op de bodem een stuk aluminiumfolie. Zodra de vogel poept wikkel dit goed in het folie. De ontlasting mag namelijk niet uitdrogen.
De ontlasting kun je in een envelop samen met een begeleidende brief opsturen naar Hedwig van der Horst. Zorg ervoor dat je telefoonnummer erbij staat zodat ze telefonisch contact kan opnemen. Kosten van dit onderzoek zijn 11,30 euro.

PDD
PDD is het kliermaag verwijdings Syndroom, die vooral voorkomt bij ara’s grote kaketoes en grijze roodstaarten. De kenmerken van PDD zijn sterk vermageren (ondanks dat ze wel goed eten) en onverteerde zaden in de ontlasting. PDD word veroorzaakt door het Borna virus. Als je vogel eenmaal PDD heeft dan betekend dit voor de vogel de dood. Verder is er nog maar heel erg weinig bekend over PDD.
Er word heel veel onderzoek gedaan naar PDD op dit moment. Zo is er de afgelopen jaren een bloedtest ontwikkeld zodat de kromsnavels kunnen worden getest. Ze testen hierbij niet zoals andere ziektes op DNA maar op antistoffen in het bloed. Ook word er op dit moment een test ontwikkeld die doormiddel van veren kan worden gedaan. Bij het testen geld ook eenmaal positief blijft positief.
Over de ontwikkeling, verspreiding en genezing van PDD is nog erg weinig bekend.
Voor meer informatie over PDD kun je ook dit artikel lezen: http://www.papegaaienforum.nl/showthread.php?249415-KDS-PDD

Inrichting van de ziektekooi.
Een ziektekooi kan al snel nodig zijn bij een zieke vogel. In een ziekte kooi kun je namelijk een vogel goed warm zetten, zorgen dat hij zichzelf niet beschadigd en ook andere vogels kunnen hem niet aanvallen (wat vaak voorkomt bij kaketoes).
Een ziektekooi is eigenlijk al simpel gemaakt. Zorg dat de kooi gladde wanden heeft omdat een zieke vogel vaak met de vleugels gaat klapperen. Op deze manier kunnen de vleugels niet beschadigen. Maak de ruimte ook niet te groot omdat een zieke vogel de neiging heeft om te vluchten.
Zorg dat je de tempratuur in de kooi wat kan verhogen, maar niet hoger dan 35 graden. Een vogel gaat dan hijgen wat extra energie kost.
De luchtvochtigheid kan in de meeste gevallen het beste droog zijn, dit omdat bacterien en schimmels het beter doen in een hoge luchtvochtigheid.
Zorg ook dat er eten voorhanden is. Het is erg belangrijk dat de vogel blijft eten omdat anders de magen stil komen te liggen. Dus liever wat ongezond eten als niet, al is rijk voer zoals papegaaienpap, eivoer of pellet natuurlijk beter.

De behandeling van kromsnavels.
· Bij een bacterie geef je antibiotica, zoals baytril, enrofloxeral en doxoral (bij papegaaienziekte)
· Bij een schimmelinfectie geef je antimycotica, zoals nystatine, fung….., trisporal, itrafungol.
· Bij parasieten geef je antiparasitica, zoals panacur, oramec, flabenol, iverquantel
· Bij een virus geef je een vaccin. Voor virussen zijn vaak geen behandelmethode !

Gebruik antibiotica nooit preventief. Door dit te doen zorg je dat je vogel geen afweersysteem opbouwt of deze word afgebroken. Een vogel is dan veel vatbaarder om ziek te worden.
Knoflook zou je preventief tegen wormen kunnen gebruiken als je hier heel veel van gebruikt. Ook werkt knoflook soms wat tegen bacteriën omdat er in knoflook zwavel zit, wat ook in antibiotica word gebruikt.