Werkt je wachtwoord niet meer? Druk dan op wachtwoord vergeten.
Ervaar je technische problemen? help@papegaaienforum.nl
Onze agapornis is bijna 14 jaar. Sinds kort krijgt hij een soort
epilepsie-aanvallen. Hij valt van de stok, zijn kopje en nek verkrampen in een onnatuurlijke houding, z'n pootjes gaan helemaal naar achteren en ook z'n vleugels verkrampen. Hij begint helemaal te tollen en slaat over de kop onder in zijn kooi. Zo'n aanval duurt ongeveer 2 minuten, daarna wordt hij weer ontspannen maar kan een tijdlang niet goed z'n evenwicht houden. Hij valt voorover. Eerst gebeurde dit incidenteel, nu gebeurt dit wel 3 keer op een dag. Bij de dierenspeciaalzaak zijn men dat dit kon komen omdat hij de vliesjes niet meer van de zaden haalt en daardoor darmkrampen krijgt. Hierop hebben wij speciale vogelbrokjes gekocht. Hij zit er wel bij maar volgens ons lukt het hem niet deze op te eten. Waarom weten wij niet, het zijn maar kleine brokjes.
Echter onze vraag, is dit wel de oorzaak van zijn `aanvallen`?
Het is zo zielig we weten niet meer wat we moeten doen, graag uw reactie
“Epileptie-aanvallen” bij de agapornis.
Verschijnselen bij agaporniden die lijken op “epilepsieaanvallen” zien we binnen de Kliniek voor Vogels zeer regelmatig.
Het kan daarbij gaan om klachten in combinatie met evenwichtstoornissen, van de stok vallen, verkrampingen van de pootjes/vleugels en nek. Ook kunnen er verlammingsverschijnselen optreden. Bij deze verschijnselen spreken we wel van ”hersenverschijnselen” door een probleem in het centraal zenuwstelsel.
Zoals bij het merendeel van de ziekteverschijnselen zijn er meerdere oorzaken aan te geven die deze klachten kunnen verklaren.
Zoals bij alle ziekteverschijnselen is het belangrijk om de voorgeschiedenis op een rij te zetten.
Als het gaat om een vogel die recent is gekocht vanuit de handel/import moeten we rekening houden met besmettelijke virusziektes ziektes zoals onder andere pseudo-vogelpest, paramyxovirus (draainekziekte) en het kliermaagdilatatie syndroom. Daarnaast zien we ook bij papegaaienziekte ”hersenverschijnselen” optreden. Zoals ook bij andere dieren en de mens kunnen hersenvliesontstekingen optreden door bacterie-infecties zoals bijvoorbeeld Salmonella ( paratyfus).
Ook zien we evenwichtstoornissen bij extreem vermagerde vogels en bij vogels met bloedarmoede.
Ook moet er rekening gehouden worden met de mogelijkheid van trauma waarbij de vogel ergens tegen aan gevlogen is danwel een tik gehad heeft.
Ook kunnen bacterie-infecties evenwichtstoornissen geven bij hersenvliesontstekingen of middenoor ontstekingen.
Het merendeel van de klachten die lijken op “epileptie-aanvallen” bij agaporniden zien we bij vogels die als gezelschapsvogels worden gehouden en waarbij er geen aanwijzingen zijn voor besmettelijke ziektes.
Bij het grote merendeel van de vogels met deze klachten zijn er aanwijzingen van ernstige tekorten in de voeding waardoor er stofwisselingsproblemen ontstaan. Bepaalde tekorten aan B-vitamines, een tekort aan Vitamine E en Selenium en een tekort aan Calcium zijn concrete oorzaken van “hersenverschijnselen”.
We weten dat zaadmengsels zeer onvolwaardige voeding is omdat er meer dan 30 belangrijke voedingsstoffen ontbreken en dat zaadmengsels aanleiding zijn voor botontkalking en een tekort aan Calcium.
Daarnaast moeten we rekening houden met vergiftigingsverschijnselen door een overmaat aan vitaminen/mineralen/sporenelementen. Ook wordt nog altijd sterk onderschat dat als agaporniden zaadmengsels eten, er rekening gehouden moet worden met vergiftigingsverschijnselen door landbouwgif in de zaadmengsels.
Zaden worden geïmporteerd uit Indonesië, China enz. In die landen wordt massaal landbouwgif gebruikt dat al meer dan 40 jaar in Europa is verboden vanwege de gevolgen voor de wilde vogels.
Door tekorten in de voeding en door gifstoffen zien we ernstige leverbeschadigingen of degeneratie waarbij we ook rekening houden met evenwichtstoornissen door aantasting van het Centraal Zenuwstelsel. Vogels laten dan ook verschijnselen zien die overeen komen met de verschijnselen van iemand die te veel alcohol heeft gedronken.
Als onderdeel van deze stofwisselingsproblemen zien we bij “oudere” agaporniden ook hart- en vaatziektes waarbij hartspierdegeneratie en aderverkalking belangrijke oorzaken kunnen zijn van evenwichtsstoornissen, veelal in combinatie met kortademigheid.
Bij huiskamervogels moeten we rekening houden met vergiftigingen zoals veroorzaakt door giftige planten, loodvergiftiging e.d..
Bij vogels waarbij het afweersysteem niet goed meer functioneert moeten we rekening houden met schimmelinfecties waarbij ook schimmelinfecties in het zenuwstelsel kunnen voorkomen.
Het is opvallend dat het merendeel van de klachten die het gevolg zijn van stofwisselingsproblemen, zich al manifesteert bij agaporniden in de leeftijd tussen de 5 en 10 jaar.
We noemen het wel “ouderdomsverschijnselen” maar dan op jonge leeftijd als we bedenken dat agaporniden minimaal 30-35 jaar oud moeten kunnen worden. .
Opvallend is daarbij dat het merendeel van de vogels ook heel weinig buiten komt en dus veel te weinig zonlicht/zonuren heeft gehad. Het belang van zonlicht wordt voortdurend onderschat als essentieel voor de gezondheid en het welzijn.
Bij de agaporniden met “”hersenvrschijnselen”” is veelal te zien dat er al langer klachten spelen ten aanzien van de rui en de veerkwaliteit. Het is geen uitzondering als er duidelijke kleurveranderingen zichtbaar zijn waarbij bijvoorbeeld groene veren geleidelijk aan geel worden.
Ook zien we dat deze vogels veelal al langer kortademig zijn.
De klachten spelen vaak al een langere tijd.
Gelet op de afwijkingen zijn er soms al meerdere jaren problemen voordat uiteindelijk de afwijkingen aan het Centraal Zenuwstelsel tot uiting komen.
Deze klachten van het Centraal Zenuwstelsel zien we bij sommige soorten zoals bij agaporniden, Grijze roodstaarten, grasparkieten en amazones wat vaker dan bij andere soorten.
Afhankelijk van de oorzaak, de mate van de beschadigingen en de duur van de klachten, kunnen papegaaien hiervan herstellen.
Afhankelijk van de oorzaak kunnen de vogels herstellen anderen houden er stoornissen van het Centraal zenuwstelsel aan over.
Het verloop en de prognose is bij sommige vogels enigszins te vergelijken met de herstelmogelijkheden van mensen na een herseninfarct
Bij deze klachten is het advies altijd dat een vogel door een vogeldierenarts wordt beoordeeld/onderzocht waarbij de behandeling zal afhangen van de bevindingen.
Vogels met stofwisselingsproblemen kunnen goed reageren nadat de vogels zijn opgenomen in een warme/vochtige couveuse en behandeld met aanvullende injecties krijgen met onder andere Calcium, selenium, vitamine E en een combinatie van vitamines met name van het B-comlex. enz.
In eerste instanties wordt veelal vloeibare voeding gegeven middels een sonde.
Bij vogels die een zaadmengsel eten is het van groot belang dat de vogels worden overgeschakeld op andere voeding op basis van brokjes, vrij van gifstoffen.
Als de vogel goed reageert op de behandeling zal in de thuis situatie de kooi moeten worden aangepast met lage stokken en takken waar de vogel zich aan kan vasthouden. Het is belangrijk dat de kooi niet te groot of te hoog is omdat vogels met evenwichtsstoornissen neiging hebben om naar boven te klimmen met het risico van vallen. Belangrijk is om te streven naar een nachtrust van 10-12 uur. Bij voorkeur in een aparte donkere kamer.
Als ondersteuning is aanvullende warmte belangrijk. Ook is het goed dat vogels zo vaak mogelijk buiten komen om te profiteren van zonlicht.
Drs. Jan Hooimeijer DVM CPBC
Vogeldierenarts, Kliniek voor Vogels Meppel
Papegaaiengedragstherapeut